MISHKAT

MISHKAT

A Semantic Analysis of the Term Balance in the Noble Verse: "God it is who has sent down the Book with the truth, and also the Balance"

Document Type : technical paper

Authors
1 Assistant Professor, Department of Theology and Islamic Studies, Imam Reza International University, Mashhad, Iran (corresponding author)
2 M.A. student of Theology and Islamic Studies, Qur’an and Tradition Sciences major, Imam Reza International University, Mashhad, Iran
Abstract
The term balance and its derivatives represent one of the distinctive concepts in the Holy Qur'an, appearing in verse 17 of al-Shūrā Surah in the phrase:" God it is who has sent down the Book with the truth, and also the Balance”. Despite its clear lexical meaning as an instrument of measurement, this term possesses considerable conceptual depth and breadth within the Qur'anic context, giving rise to a variety of interpretations. The research methodology employed in this study is analytical-comparative, drawing upon authoritative exegetical sources with a focus on verse 17 of al-Shūrā Surah. The findings indicate that Balance can be analyzed within five primary interpretative frameworks: 1. A material scale as a physical instrument of measurement; 2. A symbol of divine justice in human and social relations; 3. The divine law as the body of rules governing actions and conduct; 4.The Prophet Muhammad (S.A.W.) and the Infallible Imams (A.S.) as concrete embodiments of justice; and 5. The Holy Qur'an itself as the criterion for distinguishing truth from falsehood. Among these perspectives, the Shi’ite interpretation emphasizes the manifestation of Balance in the person of the Infallibles (A.S.), whereas Sunni interpretations have focused more on the general aspects of law and social justice. By providing a comprehensive analysis of the concept of balance, this study demonstrates that the term not only denotes individual and social justice but also functions as a pivotal axis for guidance and the evaluation of deeds within the Qur'anic intellectual system. The final analysis of the research reveals that the various exegetical approaches can be understood within the framework of the relationship between a general concept and its concrete instantiation, such that the interpretation of balance as the most perfect instantiation (the Infallibles) completes and concretizes the concept of justice and law emphasized in other interpretations. The results of this research may contribute to a deeper understanding of Qur'anic concepts and to the rapprochement of perspectives among Islamic schools of thought.
Keywords
Subjects

1. قرآن کریم، ترجمۀ ناصر مکارم شیرازی، انتشارات امام علی‌بن ابی‌طالب؟ع؟، قم، ۱۳۸۹ش.
2. نهج البلاغه، ترجمۀ محمد دشتی، بنیاد نهج البلاغه، تهران، ۱۳۷۹ش.
3. آلوسی، محمودبن عبدالله، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، دارالکتب العلمیه، بیروت، 1415ق.
4. ابن‌عطیه، عبدالحق‌بن غالب، المحرّر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، دارالکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۲۲ق.
5. ابن‌کثیر، اسماعیل‌بن عمر، تفسیر القرآن العظیم، دارالکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۱۹ق.
6. ابن‌منظور، محمدبن مکرم، لسان العرب، دارصادر، بیروت، ۱۴۱۴ق.
7. ابو‌الفتوح رازی، حسین‌بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، بنیاد پژوهش‌های اسلامى، مشهد، ۱۳۷۱ ش.
8. امین، سیده نصرت، مخزن العرفان در تفسیر قرآن، انجمن حمایت از خانواده‌های بی‌سرپرست اصفهان، اصفهان، بی‌تا.
9. بحرانی، هاشمبن سلیمان، البرهان فی تفسیر القرآن، مؤسسة البعثه، قم، ۱۴۱۵ق.
10.          بروجردی، مصطفی، تفسیر شمس، مؤسسۀ بوستان کتاب، قم، ۱۳۹۷ش.
11.          بلاغی، عبدالحجّه، حجّة التفاسیر و بلاغ الإکسیر، چاپخانه حکمت، قم، ۱۳۴۴ش.
12.          بیضاوی، عبدالله‌بن عمر، أنوار التنزیل و أسرار التأویل، داراحیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۱۸ق.
13.          جرجانی، حسین‌بن حسن، جِلاء الأذهان وجَلاء الأحزان فی تفسیر القرآن؛ تفسیر گازر، بی‌نا، بی‌جا، ۱۳۳۷ش.
14.          جعفری، یعقوب، تفسیر کوثر، هجرت، قم، ۱۳۹۸ش.
15.          حسینی همدانی، محمد، انوار درخشان در تفسیر قرآن، لطفی، تهران، ۱۳۸۰ق.
16.          حمیری، نشوان‌بن سعید، شمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم، دارالفکر، سوریه، ۱۴۲۰ق.
17.          حویزی، عبدعلی‌بن جمعه، نور الثقلین، اسماعیلیان، قم، 1415ق.
18.          ذاکری، نسرین، «مفهوم میزان در قرآن و روایات»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، 1395ش.
19.          راغب اصفهانی، حسین‌بن محمد، مفردات الفاظ قرآن، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۴۱۲ق.
20.          رضایی اصفهانی، محمدعلی، تفسیر قرآن مهر، پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآن، قم، ۱۳۸۷ش.
21.          زرکشی، محمدبن عبدالله، البرهان فی علوم القرآن، دارالمعرفه، بیروت، 1410ق.
22.          زمخشری، محمودبن عمر، الکشّاف عن حقائق غوامض التنزیل، دارالکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۰۷ق.
23.          سرافرازی اردکانی، محمدرضا، «میزان در روز جزا از منظر قرآن و سنت و پاسخ به شبهات»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، 1390ش.
24.          سیوطی، جلال‌الدین عبدالرحمن، الدرّ المنثور فی التفسیر بالمأثور، کتابخانۀ عمومی آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی، قم، ۱۴۰۴ق.
25.          شاه‌عبدالعظیمی، حسین، تفسیر إثنى عشری، میقات، تهران، ۱۳۶۳ش.
26.          شیبانی، محمدبن حسن، نهج البیان عن کشف معانی القرآن، نشر الهادی، قم، ۱۳۷۷ ش.
27.          طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، بیروت، 1352ش.
28.          طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمۀ سید محمدباقر موسوی همدانی، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرّسین حوزۀ علمیۀ قم، قم، ۱۳۷۸ش.
29.          طبرسی، فضل‌بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، مرکز مدیریت حوزۀ علمیۀ قم، قم، ۱۴۱۲ق.
30.          طبرسی، فضل‌بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، ترجمۀ گروه مترجمان، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، مشهد، ۱۳۷۷ش.
31.          طبرسی، فضل‌بن حسن، مجمع البیان، دارالمعرفه، بیروت، ۱۴۰۸ق.
32.            طبری، محمدبن جریر، جامع البیان عن تأویل آی القرآن؛ تفسیر الطبری، دارالهجر، قاهره، ۱۴۲۲ق.
33.            طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، مکتبة المرتضویه، تهران، 1375 ش.
34.          طنطاوی، محمد سید، الوسیط فی تفسیر القرآن المجید، دارالنهضة المصریه، قاهره، 1382ش.
35.          طوسی، محمدبن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، مکتبة الاعلام الاسلامی، تهران، ۱۴۱۳ق.
36.          طیب، سید عبدالحسین، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، اسلام، تهران، ۱۳۷۸ش.
37.          عاملی، ابراهیم، تفسیر عاملی، کتاب‌فروشی صدوق، تهران، ۱۳۵۹ش.
38.          فضل‌‌‌الله، محمدحسین، تفسیر من وحی القرآن، دارالملاک للطباعة و النشر و التوزیع، بیروت، ۱۴۳۹ق.
39.          فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی، تفسیر صافی، مکتبة الصدر، تهران، ۱۳۷۳ش.
40.          قرائتی، محسن، تفسیر نور، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، تهران، ۱۳۸۸ش.
41.          قرشی مخزومی، مجاهدبن جبر، تفسیر مجاهد، دارالفکر الإسلامی الحدیثه، مصر، ۱۴۱۰ق.
42.          قرشی، سید علی‌اکبر، قاموس قرآن، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۷۱ش.
43.          قرشی، سید علی‌اکبر، تفسیر احسن الحدیث، بنیاد بعثت، تهران، ۱۳۷۷ش.
44.          قرطبی، محمدبن احمد، الجامع لأحکام القرآن، ناصرخسرو، تهران، ۱۳۶۴ش.
45.          قفایی، ربابه، «بررسی مفهوم معادشناختی میزان در قرآن و تفاسیر»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، 1395ش.
46.          قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر قمی، دارالکتاب، قم، ۱۴۰۴ق.
47.          کاشانی، فتح‌الله‌بن شکرالله، تفسیر کبیر منهج الصادقین فی إلزام المخالفین، کتاب‌فروشی و چاپخانه محمدحسن علمی، تهران، ۱۳۳۶ش.
48.          لطفی، سید مهدی و سمانه میرسعیدی، «معناشناسی واژۀ کتاب در قرآن بر پایۀ روابط هم‌نشینی»، پژوهشهای زبانشناختی قرآن، سال چهارم، شمارۀ 2، 1394ش، ص 137-158.
49.          محقق، محمدباقر، ترجمه و تفسیر قرآن کریم، محقق، تهران، ۱۳۸۰ش.
50.          مدرّسی، محمدتقی، من هدی القرآن، دارمحبّی الحسین؟ع؟، تهران، ۱۴۱۹ق.
51.          مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، 1368ش.
52.          مغنیه، محمدجواد، تفسیر کاشف، دارالکتاب الاسلامی، تهران، ۱۴۲۴ق.
53.          مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۷۴ش.