مشکوة

مشکوة

تعاملات زرارة بن اعین با صادقَین (ع): ارزیابی دیدگاه عبدالعزیز ساشادینا

نوع مقاله : علمی _ پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران.
2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران (نویسندۀ مسئول).
چکیده
زرارة بن اعین (150ق) از برترین فقیهان اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) بود. او جایگاهی بسیار مهم در امامیه داشت و صدرِ طبقۀ اول اصحاب اجماع دانسته می‌شد. بااین‌حال، گزارش‌های متعددی در باب نزاع‌های زراره با امام صادق(ع) در آثاری چون رجال کشّی نقل شده است. عبدالعزیز ساشادینا در مقاله‌اش دربارۀ رجال کشّی، بر آن است که زراره مرجعیت و اقتداری یافته بود که به محدودشدن اقتدار امام صادق(ع) می‌انجامید و به همین دلیل آن حضرت با او مقابله کرد. در مقابل به نظر می‌رسد که باور زراره به امامت امام صادق(ع) همانند باورش به امامت امام باقر(ع) بوده و هر دو را مرجع دینی خویش می‌دانسته است. بااین‌حال، او هم در برابر امام باقر(ع) و هم در برابر امام صادق(ع) شخصیتی پرسشگر داشته و لزوماً با مواضع کلامی ایشان همراه نمی‌شده است. احتمالاً به همین دلیل و نیز برای محافظت از زراره در برابر حکومت بوده که امام صادق(ع) از زراره بدگویی می‌کرده است. با این همه، زراره تا پایان عمرش به امامت امام صادق(ع) باورمند بوده و اصل مرجعیت دینی ایشان را زیر سؤال نمی‌برده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Interactions of Zurārah ibn Aʿyan with Muhammad al-Bāqir and Ja‘far al-Ṣādiq: An Evaluation of Abdulaziz Sachedina's Perspective

نویسندگان English

Amirhasan Khorvash 1
Hasan Rezaii Haftador 2
1 PhD student, Department of Qur’an and Tradition Sciences, Farabi College, University of Tehran
2 Associate Professor, Department of Qur’an and Tradition Sciences, Farabi College, University of Tehran (Corresponding author)
چکیده English

Zurārah ibn Aʿyan (d. 150 AH) was among the greatest jurists among the companions of Abū Jaʿfar al-Bāqir and Abū ʿAbdillāh al-Ṣādiq. He held a highly significant position within Imāmī Shiʿism and is considered the foremost figure of the first tier of the Companions of Consensus (Aṣḥāb al-Ijmāʿ). However, numerous reports regarding Zurārah's disputes with Abū ʿAbdillāh are narrated in sources such as Rijāl al-Kashshī. In his article concerning al-Kashshī's Rijāl, Abdulaziz Sachedina argues that Zurārah had attained such a level of authority and leadership that it resulted in limiting the authority of Abū ʿAbdillāh, and it was for this reason that Abū ʿAbdillāh confronted him. In contrast, it seems that Zurārah's belief in the Imamate of Abū ʿAbdillāh was the same as his belief in the Imamate of Abū Jaʿfar; he considered both as his religious authorities. Nevertheless, he maintained an inquisitive and questioning stance towards both Abū Jaʿfar and Abū ʿAbdillāh and did not necessarily align with their theological positions at all times. It is likely for this reason, and also to protect Zurārah from the ruling authorities, that Abū ʿAbdillāh would speak critically of him. Despite all this, Zurārah remained a believer in the Imamate of Abū ʿAbdillāh until the end of his life and never questioned the fundamental principle of his religious authority.

کلیدواژه‌ها English

Zurāra b. Aʿyan
pre-act capacity
concurrent capacity
Imam Muhammad al-Baqir
Imam Jaʿfar al-Sadiq
Rijāl al-Kashshī
·     قرآن کریم.
1.   ابن ابی‌شیبه، ابوبکر عبدالله بن محمد، المصنَّف، تحقیق سعد الشثری، دار کنوز اشبیلیا، ریاض، 1436ق.
2.   ابن سعد، محمد، کتاب الطبقات الکبیر، مکتبة الخانجی، قاهره، 1421ق.
3.   ابن ندیم، محمد بن اسحاق، کتاب الفهرست، تحقیق أیمن فؤاد سید، مؤسسة الفرقان، لندن، 1435ق.
4.   ابوالحسن اشعری، علی بن اسماعیل، مقالات الإسلامیین، المکتبة العصریة، 1426ق.
5.   الاختصاص، منسوب به: محمد بن محمد بن نعمان، کنگرۀ شیخ مفید، قم، 1413ق.
6.   اهوازی، حسین بن سعید، الزهد، المطبعة العلمیه، قم، 1402ق.
7.   برقی، احمد بن محمد، المحاسن، اسلامیه، قم، 1371ق.
8.   حرّ عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، آل البیت، قم، 1409ق.
9.   زراری، ابوغالب احمد بن محمد، رسالة أبی غالب الزراری، مرکز البحوث، قم، 1369ش.
10.   سلفی، ابوطاهر احمد بن محمد، الطیوریات، مکتبة أضواء السلف، ریاض، 1425ق.
11.   شوشتری، محمدتقی، النجعة، مکتبة الصدوق، تهران، 1364ش.
12.   صدوق، محمد بن علی، التوحید، انتشارات اسلامی، قم، 1398ق.
13.   صدوق، محمد بن علی، علل الشرائع، داوری، قم، 1385ش.
14.   صدوق، محمد بن علی، کتاب من لا یحضره الفقیه، انتشارات اسلامی، قم، 1413ق.
15.صدوق، محمد بن علی، معانی الأخبار، انتشارات اسلامی، قم، 1403ق.
16.صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، مرعشی، قم، 1404ق.
17.طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الأحکام، اسلامیه، تهران، 1407ق.
18.طوسی، محمد بن حسن، فهرست کتب الشیعة و أصولهم، مکتبۀ محقق طباطبایی، قم، 1420ق.
19. عقیلی، محمد بن عمرو، الضعفاء الکبیر، المکتبة العلمیه، بیروت، 1404ق.
20. عیاشی، محمد بن مسعود، التفسیر، مؤسسۀ بعثت، قم، 1421ق.
21. فسوی، یعقوب بن سفیان، المعرفة و التاریخ، مطبعة الإرشاد، بغداد، 1393ق.
22. قاضی نعمان، نعمان بن محمد، الإیضاح، اعلمی، بیروت، 1428ق.
23. قاضی نعمان، نعمان بن محمد، دعائم الإسلام، دار المعارف، قاهره، 1383ق.
24. کشّی، محمد بن عمر، رجال الکشّی، اختیار: محمد بن حسن طوسی، دانشگاه مشهد، مشهد، 1409ق.
25. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، اسلامیه، تهران، 1407ق.
26. نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، انتشارات اسلامی، قم، 1365ش.