مشکوة

مشکوة

«سکوت به مثابه استراتژی ارتباطی: تحلیل گفتمان نامه ۳۱ نهج‌البلاغه از منظر معنایی و رفتاری»

نوع مقاله : علمی _ پژوهشی

نویسندگان
گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
چکیده
سکوت در متون دینی، عنصری معنادار در فرآیند تولید معنا و هدایت گفتمانی مخاطب محسوب می‌شود.
در این پژوهش، سکوت در چارچوب زبان‌شناسی و مطالعات معاصر، نه به‌عنوان فقدان معنا، بلکه به‌مثابه سازوکاری فعال در تولید معنا، اعمال قدرت گفتمانی و سامان‌دهی میدان تربیتی تحلیل می‌شود. با اتخاذ رویکرد «گفتمان سکوت» و بهره‌گیری از تحلیل گفتمان انتقادی، تحلیل بلاغی و تفسیر جزئی‌نگر متن، سکوت‌های معنا‌آفرین در نامه ۳۱ نهج‌البلاغه ـ وصیت امیرالمؤمنین علی(ع) به امام حسن(ع) ـ مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که سکوت‌های زبانی، روایی، ایدئولوژیک، بلاغی ـ نحوی و عاطفی از طریق حذف، ایجاز و تعلیق روایی، در شکل‌دهی به ساختار معنایی متن نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. این معماری سکوت موجب تبدیل توصیه‌های شخصی، عاطفی و سیاسی به حکمت‌هایی فرازمانی شده و با تعمیم‌پذیری آموزه‌ها، فعال‌سازی مشارکت تفسیری مخاطب و فشرده‌سازی تجربه زیسته، انتقال لایه‌های عمیق اخلاقی ـ معرفتی را امکان‌پذیر می‌سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

"Silence as a Communication Strategy: Analyzing Discourse 31 of Nahj al-Balagha from a Semantic and Behavioral Perspective"

نویسندگان English

Mahdieh Esmaili
kobra khosravi
Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran
چکیده English

Silence in religious texts is considered a meaningful element in the process of producing meaning and guiding the audience's discourse. In this research, silence is analyzed within the framework of linguistics and contemporary studies, not as a lack of meaning, but as an active mechanism in producing meaning, exercising discursive power, and organizing the educational field. By adopting the "discourse of silence" approach and utilizing critical discourse analysis, rhetorical analysis, and detailed interpretation of the text, meaningful silences in Letter 31 of Nahjul-Balagha - the will of Amir al-Mu'minin Ali (AS) to Imam Hassan (AS) - have been analyzed. The findings show that linguistic, narrative, ideological, rhetorical-syntactic, and emotional silences play a decisive role in shaping the semantic structure of the text through omission, brevity, and narrative suspension. This architecture of silence transforms personal, emotional, and political advice into timeless wisdom, and by making teachings generalizable, activating the audience's interpretive participation, and compressing lived experience, it enables the transmission of deep moral-cognitive layers.

کلیدواژه‌ها English

Nahj al-Balagha
Discourse of Silence
Letter 31
Critical Discourse Analysis
Rhetorical Analysis

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 خرداد 1405