چکیده کتاب «تاریخمدینةدمشق» ابنعساکر از مهمترین آثار تاریخی حدیثمحور سده ششم هجریاست که گزارشهای تاریخی را عمدتا درقالب مرویات و با التزام به شیوههای نقل حدیث ارائه میکند. این نوشتار بارویکردی تحلیلیـ انتقادی، به بازخوانی وارزیابی مرویات مربوط به امامحسین(ع)وواقعه عاشورا دراین اثر میپردازد ومیکوشد ساختار نقل، گزینش روایات، وجهتگیریهای دلالی ابنعساکر را در گزارش این واقعه بررسی کند. یافتهها نشان میدهد ابنعساکر در ترجمه امامحسین(ع)مجموعهای گسترده از روایات فضائل واخبار پیشگویی شهادت را با تکثّر اسناد نقل کرده،اما درمقابل، از گزارش تفصیلی مقتل،اهداف قیام و ابعاد سیاسیـاجتماعی عاشورا پرهیز کردهاست. تمرکز بر روایات اخبار غیبی وحوادث خارقعادت پس از شهادت، درکنار حذف یا کمرنگسازی گزارشهای ناظر بهمسئولیت مستقیم حاکمان اموی، موجب شکلگیری تصویری خاص از قیام عاشورا شده که در آن، عنصر اختیار وهدفمندی قیام تحتالشعاع تقدیرگرایی قرار میگیرد. مقاله با تحلیل سندی و دلالی این مرویات نشان میدهد بخش قابل توجهی از روایات خارق عادت از حیث رجالی و حدیثی دچار ضعفاست وگزینش آنها در تاریخ مدینة دمشق بیش از آنکه بازتاب جامع واقعۀ عاشورا باشد، متأثر از ملاحظات کلامی و فضای فکریـسیاسی شام در عصر ابنعساکراست. این پژوهش در نهایت بر ضرورت خوانش انتقادی مرویات تاریخی عاشورا و تفکیک «نقل حدیثی» از «بازنمایی جهتدار تاریخی» تأکید میکند.
