بازخوانی مبانی قرآنیِ توحید در زیارت جامعه کبیره

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه حکیم سبزواری

چکیده

زیارت جامعه کبیره از مهم‌ترین متون معرفتی رسیده از سوی معصومین: است. این زیارت به اعتقاد بسیاری از عالمان و حدیث شناسان از سند صحیح برخوردار است. زیارت جامعه کبیره در توحید ذاتی و افعالی و مراتب آنها انطباق و هماهنگی کامل با قرآن‏کریم دارد و می‏توان گفت که روح توحید بر همه عبارت‌های این زیارت حاکم است. از این‏رو اشکالاتی که متناظر با برخی از عبارت‌ها مبنی بر ناسازگاری با قرآن‏کریم و توحید افعالی باری‏تعالی مطرح شده‏اند، وارد نیستند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Reappraisal of the Qur’ānic Bases of Tawḥīd (Divine Unity) in Ziyārat al-Jāmi‘a al-Kabīra

نویسنده [English]

  • ruhollah zynali

faculty member of Islamic knowledge group in hakim sabzevari university.

چکیده [English]

Ziyārat al-Jāmi‘a al-Kabīra is one of the most important epistemic texts related from the Infallible Imams (A.S.). According to many scholars and experts of ḥadīth, this ziyārat enjoys a sound chain of transmission (sanad). Ziyārat al-Jāmi‘a al-Kabīra is fully concordant and compatible with the Holy Qur’ān and it can be said that the quintessence of tawḥīd governs over all the phrases of this ziyārat. Thus, the objections raised concerning some phrases depicted as incompatible with the Holy Qur’ān and the unity of Divine Actions of the Supreme Creator, are invalid.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ziyārat al-Jāmi‘a al-Kabīra
  • validity of sanad of Ziyārat al-Jāmi‘a
  • unity in Ziyārat al-Jāmi‘a. unity in the Qur’ān
  1. ابن بابویه، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، تصحیح علی اکبر غفاری، مؤسسة النشر الاسلامی، قم، بی‏تا.
  2. ــــــــــــــــــ ، التوحید، تصحیح هاشم حسینی طهرانی، مؤسسه نشر اسلامی، بی‏تا.
  3. ــــــــــــــــــ ، عیون اخبار الرضا، تصحیح حسین اعلمی، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1404.
  4. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، دار صادر، بیروت، 1414.
  5. بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، بنیاد بعثت، تهران، 1416.
  6. بروجردی، محمد حسین، جامع احادیث الشیعه، قم، 1398ق.
  7. جوادی آملی، عبدالله، ادب فنای مقربان، چاپ چهارم، نشر اسراء، قم، 1385.
  8. خویی،  ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث، مطبعة الآداب، قم، 1403.
  9. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دار العلم، بیروت، 1412.
  10. سبحانی، جعفر، تفسیر صحیح آیات مشکله قرآن، مؤسسه امام صادق7، چاپ چهارم، قم، 1387.
  11. ــــــــــــــــــ ، محاضرات فی الإلهیات، الطبعة السابعة، مؤسسة النشر الإسلامی، قم، 1419.
  12. سند، محمد، «بررسی سندی زیارت جامعه کبیره»، مجله سفینه، شماره 15.
  13. شبر، سید عبدالله، الأنوار اللامعة فی شرح زیارة الجامعه، تصحیح جعفر محمودی، مؤسسه بعثت، تهران، 1407.
  14. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، مؤسسة النشر الاسلامی، قم، 1417.
  15. طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، تصحیح حسن موسوی خراسانی، الطبعة الرابعة، مؤسسة النشر الاسلامی، تهران، 1365.
  16. الفراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، انتشارات هجرت، قم، 1410.
  17. قمی، عباس، مفاتیح الجنان، هاتف، مشهد، 1374.
  18. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح علی اکبر غفاری، چاپ چهارم، دار الکتب الإسلامی، تهران، 1362.
  19. مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی احوال الرجال، مکتبة المرتضویه، نجف، 1352.
  20. مجلسی، محمد تقی، روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه، تصحیح حسین موسوی کرمانی، بنیاد فرهنگ اسلامی، تهران، 1352.
  21. مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار، مؤسسة الوفا، بیروت، بی‌تا.
  22. مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، مرکز نشر آثار علامه مصطفوی، تهران، 1385.
  23. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، صدرا، تهران، 1376.
  24. نصیری، علی، «بررسی روایات عرضه»، حدیث حوزه، شماره 2، 1390.
  25. نظامی پور همدانی، علی، المعارف الرافعة فی شرح زیارة الجامعه، بنیاد پژوهش‏های اسلامی،  الطبعة الأولی، مشهد، 1381
  26. نکونام، جعفر، «اقتراح تحلیل روایات عرضه حدیث بر قرآن»، صحیفه مبین، شماره 27-28، 1381.