منبر صاحب‌الزمان مسجد گوهرشاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

بنیاد پژوهشهای اسلامی – گروه تراجم و انساب

چکیده

منبر مشهور به صاحب‌الزمان در ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد مشهد قرار دارد. این منبر چهارده پله‌ای بدون استفاده از میخ از چوب گردو و گلابی ساخته شده است. این اثر هنری فاقد تاریخ ساخت است، ولی احتمالاً هم زمان با تأسیس مسجد گوهرشاد ساخته شده و نام سازندۀ آن «سلطان حسن بن نجار کرمانی» است. منبر یاد شده در سال 1325ش تعمیر و مرمت شده است. دو کتیبه به خط ثلث یکی در سمت راست عرشه به مضمون: «الخطبه و وعید المؤمنین» و دیگری در تختۀ جلو پلۀ اول منبر با عبارت «سلطان حسن بن نجار کرمانی» وجود دارد. از دیرباز تصور شیعیان بر این بوده که حضرت صاحب‌الزمان هنگام ظهور بر آن جلوس خواهند فرمود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Minbar-i Sāhib al-Zamān of Gawharshād Mosque

نویسنده [English]

  • Sayyid Hasan Husaynī

چکیده [English]

The minbar (pulpit) renowned as Sāhib al-Zamān (Lord of Time) is located in Aivān-i Maqsūra of Gawharshād Mosque. This fourteen-step pulpit is made of walnut and pear wood, without using any nails. This

artistic work has no date of construction, but it is probably made simultaneous to the construction of the Mosque itself and the name of its constructor is Sultān Hasan b. NajjārKirmānī. Since long ago, the Shī‘as have assumed that Sāhib al-Zamān (Imam Mahdi – A.S.) will mount the pulpit when he reappears.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sāhib al-Zamān
  • Gawharshād Friday Mosque
  • Qajar Dynasty
  • pulpit
  1. احتشام کاویانیان، محمد، شمس الشموس، مشهد، آستان قدس، 1354ش.
  2. اسلام پناه، محمد حسین، اثری از سلطان حسن نجار کرمانی، مجله آینده، سال 13، شماره 8-12.
  3. اعتمادالسلطنه، محمد حسن خان، مطلع الشمس، به اهتمام تیمور برهان لیمودهی، تهران، انتشارات فرهنگسرا، 1362ش.
  4. اوکین، برنارد، معماری تیموری در خراسان، ترجمه علی آخشینی، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، 1386ش.
  5. سایکس و خان اتاشی، احمد، افتخار عوالم شیعه، ترجمه حسن منشی اوّل، مشهد، مبارکعلی شاه، 1331ق.
  6. سجادی نائینی، مهدی، نائین بلده طیبه، اصفهان، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379ش.
  7. سیدی، مهدی: مسجد و موقوفات گوهرشاد، تهران، بنیاد پژوهش و توسعه فرهنگ وقف، 1386ش.
  8. عالم زاده، بزرگ، حرم رضوی به روایت تاریخ، مشهد، به نشر، 1387ش.
  9. عطاردی، عزیز الله، فرهنگ خراسان، تهران، انتشارات عطارد، 1381ش.
  10. فیض قمی، عباس، بدر فروزان (انجم فروزان)، بی‌جا، بی‌نا، 1322ش.