مستدرک‌‏نگارى؛ گونه شناسی نمونه های برتر مستدرکات حدیثی

نویسنده

دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

مستدرک‌نگاری در فرهنگ مکتوب اسلامی،پژوهشی است نکته سنجانه که از دیرباز نویسندگان‌ مسلمانان پرداختن به آن را به هدف تکمیل،اصلاح و نقد آثار پیشینیان ضروری یافتند و گونه‌های‌ مختلف از مستدرک را در حوزه‌های گوناگون علوم اسلامی به قلم آوردند.به تدریج مستدرکات در فهرستگان آثار اسلامی،به نوعی از کتاب دینی تبدیل شد و تألیف آن ضوابط و معیارهایی یافت. پژوههء حاضر،با رویکردی تحلیلی به بازشناسی ماهیت کتاب‌شناختی مستدرک و گونه‌های مشابه آن، همانند تکمله پرداخته است.پیشینهء تاریخی استدراک نگاری و اقسام مختلف آن،بیانگر تلاش‌های‌ ژرف مستدرک نگاران در پالایش علمی میراث اسلامی است که به آرامی،به بالندگی هرچه بیشتر کتاب دینی در تاریخ فرهنگ اسلامی انجامیده است.وجود رویکرد انتقادی در نگارش برخی از مستدرکات،نشان از روحیه سنجش و نقد نگری مؤلفان آن،به همراه گونه‌شناسی نمونه‌های برتر آن در دانش‌های حدیثی،از دیگر مطالب بحث شده نویسنده در این مقاله است که نخستین پژوهه‌ کتاب‌شناسی در این موضوع می‌باشد و امید است هم‌سنگ دیگر پژوهش‌های کتاب‌شناسی باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Writing Mustadraks; a Typology of the Superior Examples of Mustadraks of Hadīth

نویسنده [English]

  • Ali Rad

دانشگاه تهران

چکیده [English]

In the Islamic literature, writing mustadraks is a serious study, which since long ago the Muslim writers have considered an essential undertaking for the purpose of complementing, ameliorating, and criticizing the works of the past generations. Mustadraks gradually turned into a type of religious books. With an analytic approach, the present article delves into the bibliographical nature of mustadrak and its similar types, such as takmila (addenda). The writer maintains that this article is the first bibliographical research on this issue.

کلیدواژه‌ها [English]

  • mustadrak
  • takmila
  • mustadraks of hadīth
  • Benefits
  • historical background