نگاهی به رویکرد عقلی اجتماعی در تفسیر قرآن

نویسنده

هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

چکیده

در این نوشتار یکی از جریان‌های اثرگذار و دامنه‌دار در حوزهء تفسیر قرآن کریم،که در نگرش عقلی به‌ وحی از یک سوء و تطبیق عینی آموزه‌های وحیانی بر نیازهای و پرسش‌های جامعه از سوی دیگر سرفصلی مهم به شمار می‌آید،مورد شناسایی و تحلیل قرار می‌گیرد.آنچه از آن به«جریان عقلی‌ اجتماعی در تفسیر»یاد می‌کنیم،با محوریت مکتب«المنار»مصر و پیرامون آن حرکت‌های همگونی‌ در برخی دیگر از سرزمین‌های عربی،شبه قاره هند و ایران مورد توجه است.در واقع نوشتار حاضر به‌ مثابهء گامی به سوی بررسی و آسیب‌شناسی جریان‌های مهم تفسیری،ماهیت جریان مزبور و گسترهء آن را در دو حوزهء سنی و شیعی همراه با ریشه‌ها و زمینه‌های درونی و بیرونی آن،واکاوی کرده است.

عنوان مقاله [English]

A Glance at the Socio-Rational Approach to Exegesis of the Qur'an

نویسنده [English]

  • Muhammad As‘adī

چکیده [English]

In this article one of the influential and widespread trends in the exegesis of the Holy Qur'an, which takes a serious look at the rational approach to Revelation on one hand, and the objective application of revealed doctrines to the society's needs and queries, on the other, is identified and analyzed. What we mention here as "the socio-rational approach to exegesis" is considered to be centered around the "Almanār" school of Egypt and similar trends in some other Arabic countries, Indian Subcontinent, and Iran. In fact, the present article has, as a step toward the study and pathology of significant exegetical trends, explored into the nature of the above trend and its expanse in both Sunnīsm and Shī‘īsm as well as its internal and external origins and backgrounds.