مشکوة

مشکوة

گونه‌‎شناسی پیامدهای اعمال صالح و ناصالح در خطبه‌ها و نامه‌های نهج‌البلاغه

نوع مقاله : علمی _ پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد نهج‌البلاغه، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه لرستان، (نویسندۀ مسئول).
چکیده
براساس آموزه‌های اسلام، اعمال انسان‌ دارای نتایج مشخصی است که بر سعادت یا شقاوت او اثرگذار است. توجه دل­سوزانۀ امام علی(ع)به تربیت و هدایت انسان­‌ها در نهج‌البلاغه از طریق بیان نتایج و پیامدهای اعمال صالح و طالح نمودی ویژه یافته است. پژوهش حاضر با استقرای تام و با روش توصیفی­_­تحلیلی به بررسی سبک بیانی امام علی(ع)و گونه‌­شناسی پیامدهای اعمال در خطبه‌ها و نامه‌های نهج‌البلاغه پرداخته است. با تحلیل چهل عمل صالح و 56 عمل ناصالح و پیامدهای آن‌ها مشخص شد که امام(ع) با تأکید بر پیامدهای دنیوی اعمال، به­‌ویژه اعمال ناصالح، مخاطبان را به انجام اعمال نیک و پرهیز از اعمال زشت ترغیب می‌کنند. افزون بر این روشن شد که تعداد پیامدهای فردی اعمال، چه نیک و چه بد، بیشتر از پیامدهای اجتماعی است. امام علی(ع)با استفاده از روش‌های متنوعی مانند بیان اعمال متقابل و یادکرد پیامدهای ساده، چندگانه، مشترک و متتابع به پیچیدگی‌ها و ابعاد پیامدهای اعمال انسانی پرداخته­‌اند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Typology of Good and Bad Deeds Consequences in the Nahj al-Balaghah Sermons and Letters

نویسندگان English

Shahla Kazemi Miraki 1
Kobra Khosravi 2
1 MA in Nahj al-Balaghah, Faculty of Literature and Human Sciences, Lorestan University
2 Assistant Professor, Department of Arabic Language and Literature, Lorestan University, Khorramabad, Iran (Corresponding author)
چکیده English

According to Islamic teachings, human actions have specific consequences that affect an individual's happiness or misery. Imam Ali's (A.S.) compassionate attention to the education and guidance in Nahj al-Balaghah is particularly manifested in the articulation of the good and bad deeds consequences. This research employs a comprehensive induction and a descriptive-analytical method to examine Imam Ali's (A.S.) rhetorical style and the typology of the actions consequences in the Nahj al-Balaghah sermons and letters. By analyzing forty good deeds and fifty-six bad deeds and their consequences, it was determined that Imam (A.S.), by emphasizing the worldly consequences, especially improper ones, encourages audiences to engage in good deeds and avoid evil deeds. Additionally, it became evident that the number of personal consequences, both good and bad, is greater than their social consequences. Imam Ali (A.S.) addresses the complexities and dimensions of human actions’ consequences using various methods, such as discussing reciprocal actions and mentioning consequences (simple, multiple, common, and consecutive).

کلیدواژه‌ها English

Imam Ali (A.S.)
good and bad deeds
letters and sermons
actions consequences
individual deeds
  1. نهج­البلاغه، ترجمۀ محمدکاظم ارفع، انتشارات فیض کاشانی، تهران، ۱۳۷۹ش.
  2. بایگانیان، ملیکا و محمّد جمال­الدین خوش‌خاضع، «سبک­ها و گونه­های پیامدگویی در پندهای اخلاقی حکمت­های نهج­البلاغه»، مشکوة، سال 41، شمارۀ 156، 1401ش.
  3. بحرانی، ابن­میثم، شرح نهج­البلاغه، ترجمۀ محمّدصادق عارف و دیگران، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، مشهد، 1375ش.
  4. جعفری تبریزی، محمدتقی، شرح نهج­البلاغه، مرکز تحقیقات رایانه­ای قائمیه، اصفهان، 1385ش.
  5. دنبلی خویی، ابراهیم بن حسین، الدرة النجفیة، بی­نا، بی­جا، 1325ق.
  6. راغب اصفهانی، حسین بن محمّد، مفردات ألفاظ القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داودی، دار القلم، دمشق، 1416ق.
  7. سبحانی، جعفر، منشور جاوید، انتشارات امام صادق؟ع؟، قم، 1383ش.
  8. شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، دار الأسوة، قم، 1416ق.
  9. غروی، سیده سعیده و فرهاد احمدی آشتیانی، «بررسی تفسیری کظم غیظ در آیۀ 134 سورۀ آل عمران»، فصلنامۀ مطالعات تفسیری، سال هشتم، شمارۀ 29، 1396ش.
  10. کلینی، محمّد بن یعقوب‏، الکافی، تصحیح: علی­اکبر غفاری و محمّد آخوندی، دار الکتب الإسلامیة، تهران، 1407ق.
  11. مطهّری، مرتضی، سیری در نهج­البلاغه، صدرا، تهران، 1376ش.
  12. مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین؟ع؟، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1375ش.
  13. موسوی، السیّد عباس علی، شرح نهج البلاغة، دار الرسول الأکرم؟ص؟، بیروت، 1418ق.