مشکوة

مشکوة

روح‌القدس و معجزات عیسی؛ پیشنهادی روش‌شناختی درباره کتاب «پیامبر دیگر؛ عیسی در قرآن»

نوع مقاله : علمی _ پژوهشی

نویسنده
استادیار پژوهشکده مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن، دانشگاه شهید بهشتی.
چکیده
در پژوهش حاضر، برای بهبود روش‌ به­‌کارگرفته‌­شده در کتاب ارزشمند پیامبر دیگر؛ عیسی در قرآن پیشنهادی روش­‌شناختی ارائه می­­‌شود. ازاین‌رو «تأیید الهی عیسی(ع) به‌وسیلۀ روح­القدس»، به­عنوان یکی از مواهب اختصاصی آن حضرت(ع) بر پایۀ پیامبرشناسی قرآن مورد تحلیل قرار می‌گیرد تا ضرورت همراه شدن مطالعات تاریخی و درزمانی[1] قرآن با مطالعات کل­نگر[2] متن این کتاب مقدّس، به‌­عنوان یک کلّ واحد، نشان داده شود. روش پژوهش، استخراج شبکۀ مفهومی کلمات کلیدی در پیامبرشناسی قرآن، مانند «وحی، روح، امر الهی، ملائکه» و تحلیل منطقی و کشف روابط معنایی در این شبکه است. درنتیجۀ به­‌کارگیری این روش، یکی از گمانه‌های نویسندگان کتاب تأیید و تقویت می­‌شود: «شاید بیّنات نزد عیسی(ع) با تأیید وی به‌­وسیلۀ روح­‌القدس مرتبط باشد؛ به‌نحوی که این بیّنات فقط هنگامی می‌­توانند آخرین توان متقاعدکنندگی و وضوح سخن را شکوفا سازند که با کمک روح دیده شوند. در این­ صورت، چنین تأییدی در مقایسه با بیّنات پیامبران عهد عتیق، به معجزات و نشانه‌­ها نیز کیفیتی دیگر می­‌بخشد؛ زیرا آن­ها در اینجا از ارتباطی ویژه با خدا گواهی می‌­دهند که متأثر از روح است و مرجعیت خویش را از او به‌دست می‌­آورند».



2. dia-chronic


3. holistic
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Holy Spirit and the Miracles of Jesus; a Methodological Proposal for the Book "Another Prophet; Jesus in the Qur’an"

نویسنده English

Farzaneh Rouhani Mashhadi
Assistant Professor, Interdisciplinary Qur’an Studies Center, Shahid Beheshti University
چکیده English

In the present study, a methodological proposal is presented to improve the method used in the valuable book Another Prophet; Jesus in the Qur’an. Therefore, “the divine confirmation of Jesus by the Holy Spirit”, as one of the specific gifts of that Prophet, is analyzed based on the Qur’an prophetology in order to show the necessity of combining Qur’an historical and chronological studies with the text holistic studies of this Holy Book as a whole. The research method is to extract the conceptual network of key words in the prophetology of the Qur’an, such as “revelation, spirit, divine command, angels” and to logically analyze and discover semantic relationships in this network. As a result of using this method, one of the assumptions of the authors is confirmed and strengthened: “Perhaps the statements regarding Jesus are related to his confirmation by the Holy Spirit; in a way, these statements can only develop the ultimate power of persuasion and clarity of speech when they are seen with the help of the spirit. In this case, such confirmation, in comparison with the statements of the prophets of the Old Testament, also gives a different quality to miracles and signs; because here they testify to a special connection with God that is influenced by the spirit and derives its authority from him.

کلیدواژه‌ها English

Jesus in the Qur&‌‌‌‌rsquo
an
Holy Spirit
statements
angels
revelation
Qur&‌‌‌‌rsquo
anic prophetology
1. قرآن مجید.
2. آلوسى، محمود، روح المعانى فى تفسیر القرآن العظیم، دار الکتب العلمیة، بیروت، 1415ق.
3. ابن ‌عاشور، محمّدطاهر،  التحریر و التنویر، مؤسسة التاریخ‌ العربی، بیروت، 1420ق.
4. ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، تفسیر القرآن العظیم، دار الکتب العلمیة، بیروت، 1419ق.
5. ایزوتسو، توشیهیکو، خدا و انسان در قرآن کریم، ترجمۀ احمد آرام، شرکت سهامی انتشار، تهران، 1381ش.
6. رازی، فخرالدین عمر بن‌ محمّد، التفسیر الکبیر، دار إحیاء التّراث العربی، بیروت، 1420ق.
7. رجبی، محمود، روش تفسیر قرآن، پژوهشکدۀ حوزه و دانشگاه، قم، 1383ش.
8. روحانی مشهدی، فرزانه، «تبیین ماهیت معجزه از دیدگاه علامه طباطبائی»، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، دورۀ 18، شمارۀ 4، اسفند 1400ش.
9. روحانی مشهدی، فرزانه، «تبیین نسبت "نفس واحده" با "آدم" براساس تحلیل مفهوم "نفس" در نظام آیات قرآن»، رهیافت­هایی در علوم قرآن و حدیث، دورۀ پنجاه و دوم، شمارۀ 1، بهار و تابستان 1399ش.
10. زمخشرى، محمود، الکشاف ‌عن ‌حقائق ‌غوامض ‌التنزیل، دار الکتاب العربی، بیروت، 1407ق.
11. شاکر، محمّدکاظم، «وجوه معانی نفس در قرآن»، پژوهش‌های فلسفی و کلامی، دورۀ چهارم، شمارۀ 4، 1379ش.
12. طباطبائی، سیّد محمّدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، مؤسسة الأعلمی ‌للمطبوعات، بیروت، 1390ق.
13. طبری، محمّد بن‌ جریر، جامع ‌البیان فی تفسیر القرآن، دار المعرفة، بیروت، 1412ق.
14. فقهی‌زاده، عبدالهادی و دیگران، «ویژگی­های روح (موضوع آیۀ "و یسألونک عن الرّوح") از دیدگاه قرآن و روایات»، پژوهش­های قرآن و حدیث، سال چهل و پنجم، شمارۀ 2، پاییز و زمستان 1391ش.
15. فکوهی، ناصر، تاریخ اندیشه­ها و نظریه­های انسان­شناسی، نی، تهران، 1387ش.
16. قطب، سیّد، فی ظلال القرآن، دار الشروق، بیروت، 1425ق.
17. کلانتری، ابراهیم و حمرا علوی، «چیستی عالم امر در آیات قرآن کریم»، پژوهش‌های قرآن ‌و حدیث، سال چهل و ششم، شمارۀ 1، تابستان 1392ش.
18. کلینی، محمّد بن ‌یعقوب،  الکافی، انتشارات اسلامیه، تهران، 1362ش.
19. مجلسی، محمّدباقر، بحار الأنوار الجامعة لدرر الأخبار الأئمة الأطهار، مؤسسة الوفاء، بیروت، 1403ق.
20. محمّدی، عبدالله، خلقت آدم؟ع؟؛ بررسی دلالت‌های آن در الهیات و علوم انسانی از دیدگاه علامه طباطبایی، پژوهشکدۀ حکمت و فلسفه، تهران، 1402ش.
21. مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1371ش.