نقش انسان در تصرفات تکوینی از دیدگاه آیةالله جوادی آملی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه فردوسى مشهد

چکیده

در انسان ویژگی‌ها و استعدادهای عقلی، روحی و فطری منحصر به فردی نهادینه  شده که  به  واسطۀ آن، گوهرش ملکوتی، مقامش خلیفةاللهی  و جایگاهش اشرف مخلوقات گردیده است. انسان می‌تواند با علم صائب، تهذیب نفس  و عمل صالح، به کمالات الهی و لقاى پروردگار و فناء فی الله برسد و با صیرورت ذاتی از سیر قابلی فراتر رفته، به اذن خداوند، سیر فاعلی را نیز به دست آورد. در این هنگام  قادر به تصرفات تکوینی در عالم ملک و ملکوت، ظاهر و باطن، دنیا وآخرت، طبیعت وماوراى آن، و مدیریت کلان جهان امکان می‌شود. حکیم و مفسر بزرگ قرآن آیةالله جوادی آملی در چگونگی و شرایط تصرفات تکوینی انسان در عالم هستی، دیدگاه  ویژه‏ای را بیان نموده‌اند که کمتر فیلسوف و مفسر دینی با این صراحت به آن پرداخته است. دراین مقاله تلاش خواهیم کرد، دیدگاه‌های خاص ایشان را بررسی کنیم.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Man’s Role in Creational Powers of Disposition From the Viewpoint of Ayatollah Javadi Amoli

نویسنده [English]

  • Abd al-Qasem Karimi

چکیده [English]

 
There are exclusive rational, spiritual, and innate characteristics and capacities institutionalized in mankind, by means of which his inner nature has become heavenly, his rank has become Divine Vicegerency, and his status has turned as the most noble of all creation. With the right knowledge, man can achieve Divine excellences, meeting with the Lord, and annihilation in Allah, purification of the soul, and pious acts; and with inner transformation go beyond receptive development and with the leave of God achieve the efficient development. At this point, he will become capable of creational powers of disposition in the terrestrial and celestial world, the inner and outer, this world and the Hereafter, the nature and the supernatural, and the macro-management of the world of being. The great philosopher and Qur’ān interpreter, Ayatollah Javadi Amoli, has expressed a special perspective on how and in what condition man can exert creational powers of disposition in the world of being, which few philosophers and religious interpreters have so explicitly dealt with. In this article, we will try to examine his special perspective in this respect.

کلیدواژه‌ها [English]

  • man’s creational powers of disposition
  • miracle
  • world of being
  • the right knowledge
  • purification of the soul
  • pious act
  • Javadi Amoli

 

  1. قرآن کریم.
  2. نهج البلاغه.
  3. جوادی آملی، عبدالله، تفسیر انسان به انسان، اسراء، قم، چاپ پنجم، 1389ش.
  4. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، تفسیر تسنیم، اسراء، قم، 1388_ 1389ش.
  5. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، حیات حقیقی انسان در قرآن، اسراء، قم، چاپ پنجم، 1389ش.
  6. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، شریعت در آینۀ معرفت، اسراء، قم، 1381ش.
  7. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، (1385) شمیم ولایت، اسراء، 1385ش.
  8. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، صورت و سیرت انسان در قرآن، اسراء، قم، چاپ ششم، 1388ش.
  9. طباطبایی، سیدمحمد حسین، (1417ق)، المیزان، جامعۀ مدرّسین، قم، چاپ پنجم، 1417ق.
  10. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقرموسوی همدانی، جامعه مدرّسین، قم، چاپ پنجم، 1374ش.
  11. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی الاصول والفروع والروضة، دارصعب _ دارالتعارف، بیروت، 1401ق.
  12. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، دار احیاء التراث العربی، ‌بیروت، 1403ق.