انسان قرآنی در اندیشه و نهضت امام خمینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم قرآن وحدیث دانشگاه ولیّ عصر (عج) رفسنجان

چکیده

امام‌ خمینی در مقام یک حکیم ‌الهی و مصلح اجتماعی وبه سبب انس ‌و تمسک به‌آموزه‌های ‌اسلام و قرآن ونگرش عرفانی خاص‌خویش،اندیشه بازگشت به‌اسلام ناب و تربیت اسلامی‌وانسان قرآنی را مطر ح ساخت. تمرکز در ساختار و محتوای آن ایده، اساس‌گفتار حاضر را شکل می‌دهد، بدین‌گونه که سعی شد با شیوه تحلیل‌گفتمانی و تبیین نگرشی، به‌اندیشه‌امام درباره هویت انسانی پرداخته شود تا برخی از مبانی انسان‌شناسی ایشان روشن‌تر شود. یافته‌ها حکایت از این دارد که ‌امام برای انسان منزلتی خاص‌  قائل بود. به باور ایشان، تنها راه شکوفایی استعدادهای درونی بشر پیروی از عقل و تعالیم انبیاء و اولیای الهی است‌که‌امکان بازگشت او به مرتبه نخستینش در بهشت برین را فراهم می‌سازد. امام با این اندیشه قرآنی و معنوی خود توانست هم نوع‌انسان را به حرکت در مسیر استکمال خود فراخواند و هم نسلی را پرورش دهد‌که تشکیل حکومت اسلامی‌ و قیام علیه رژیم شاهنشاهی  جزء مطالبات اصلی آنان بود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Qur’ānic Human Being in the Thoughts and Movement of Imam Khomeini (ra)

نویسنده [English]

  • Ahmad Qara’i Sultanabadi

چکیده [English]

As a metaphysician and social reformist and due to his intimacy with and appealing to the teachings of Islam and the Qur’ān and his own specific mystical attitude, Imam Khomeini brought up the idea of returning to the pure Islam, Islamic upbringing, and Qur’ānic man. Concentration on the structure and content of that idea constitute the basis of the present discourse. Hereby, it is attempted that, with the discourse-analysis procedure and by attitude explanation, the Imam’s thought about human identity is dealt with to clarify some of his humanistic principles. The findings suggest that the Imam considered a high status for human beings. In his opinion, the only way for the actualization of humankind’s inner talents is through following reason and the teachings of the Prophets and the chosen friends of Allah, which would pave the way for their return to their original position in the Paradise. With this Qur’ānic and spiritual thought, the Imam was able both to call humankind to move toward their perfection and to train a generation, whose main demands were the formation of an Islamic rule and uprising against the royal regime.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the Qur’ānic man
  • the Qur’ān
  • Imam Khomeini
  • Islamic Revolution
  • pure Islam
  • Islamic Rule
  1. قرآن کریم .
  2. ابن عربی، محیی‌الدین،  فصوص الحکم، تصحیح ابوالعلاء عفیفی، دارالکتاب العربی،‌ بیروت،‌ 1400ق.
  3. خمینی، ‌روح الله،صحیفه‌امام،‌مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، 1378ش.
  4. _______________ ، ‌چهل حدیث، ‌مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی،‌ تهران، 1374ش.
  5. _______________ ‌، ‌شرح ‌چهل حدیث، ‌مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، 1378ش.
  6. _______________ ، ‌شرح حدیث جنود عقل وجهل، ‌مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، 1377ش.
  7. _______________ ، ‌آداب الصلاة، ‌مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، 1372ش.
  8. _______________  ، ‌طلب واراده، ترجمه و شرح سیّداحمد فهرى، مرکز انتشارات علمى و فرهنگى، تهران، 1379ش.
  9. _______________  ، دیوان اشعار،‌ ‌مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، 1372ش.

10. _______________  ،‌ شرح دعای سحر، ترجمه سیّداحمد فهرى،  انتشارات اطلاعات،  تهران، 1370ش.

  1. _______________ ، ‌تفسیر سوره حمد،‌ تهیه‌ و تنظیم‌ علی‌ اصغر‌ ربّانی خلخالی، دفتر انتشارات اسلامی،‌تهران، بی‌تا.
  2. _______________ ، کشف الأسرار، ‌نشر فلق، ‌ تهران، بی‌تا.
  3. _______________ ، سرّ الصلوة، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، ‌تهران، 1369ش.
  4. رجبی، محمود،  انسان‌شناسی، مؤسسه‌ آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، 1390ش.
  5. رسولی شربیانی و همکاران، «‌تبلور انسا‌ن‌شناسی صدرایی بر نهضت امام خمینی»، دو فصلنامه حکمت صدرایی، ‌پاییز وزمستان، 1392ش.
  6. شیبانی‌دلویی، داود، «دیدگاه‌های انسان‌شناختی قرآنی امام خمینی»،‌ پژوهشهای قرآنی،‌شماره 19و 20، 1378ش.
  7. شیرازی، صدرالدین،  الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، 1419ق.
  8. سایت اینترنتی  http://farsi.khamenei.ir